لە کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، سوننەتی پیرۆزی وەقف و خێرخوازی هەمیشە یەکێک بووە لە پایە سەرەکییەکانی هاوپشتیی کۆمەڵایەتی. لە ساڵی 2026دا، بە ئاراستەکردنی داهاتی موڵکە وەقفییەکان بەرەو تواناسازیی ئابووری و دروستکردنی هەلی کاری بەردەوام بۆ ژنانی گوندنشین و سەرپەرشتیاری خێزان، وەرچەرخانێکی گرنگ لە مۆدێلی کارسازیی کۆمەڵایەتی (Social Entrepreneurship) ڕوویداوە.
ئەزموونی سەرکەوتووی دابینکردنی کەرەستە و ئامێرەکانی دروومان (خەیاتی) بۆ ژنانی گوندی سەعدئاوای مەریوان و فراوانبوونی ئەم پڕۆژانە بۆ شار و گوندەکانی تری پارێزگای سنە، سەلمێنەری ئەوەیە کە دەکرێت بە سەرمایەی بچووک بەڵام ئامانجدار، دەیان خێزان لە هەژاری ڕزگار بکرێن. لەم ڕاپۆرتەی کارکورد (karkurd)، شێوازی گەشەپێدانی ئەم کارگە ناوخۆیییانە و چۆنییەتی فرۆشتنی بەرهەمەکانیان بە شێوازی مۆدێرن شی دەکەینەوە.
بنەما سەرەکییەکانی پەرەپێدانی کارسازیی ژنان لە کوردستان لە ساڵی 2026
١. دابینکردنی ئامێری بەرهەمهێنان لەبری یارمەتیی ڕاستەوخۆ
گۆڕینی فەلسەفەی خێرخوازی لە پێدانی پارەی کاتییەوە بۆ کڕینی کەرەستەی بەرهەمهێنان (وەک چەرخی خەیاتی پێشکەوتوو، ئامێری چنین، ئامێری تەنین و کەرەستەی دروستکردنی کڵاش) دەبێتە هۆی ئەوەی کە ژنان ببنە خاوەن داهاتی سەربەخۆ و بەردەوام.
٢. ڕاهێنانی پیشەیی و وەرگرتنی بڕوانامەی ستاندارد
بەشداریکردنی خانمان لە خولە ڕاهێنانییەکانی فێرکاریی پیشەیی و تەكنیكی (فنی و حرفهای)، ئاستی کوالیتیی بەرگی کوردی و بەرهەمە دەستییەکان بەرز دەکاتەوە و بەرهەمەکان شیاوی پێشبڕکێ دەبن لە بازاڕدا.
٣. دامەزراندنی کۆمەڵە و تەعاونیی گوندنشینان
کۆکردنەوەی ژنانی خاوەن لێهاتوویی لە چوارچێوەی کارگەی هاوبەش یان تۆڕی ماڵەوە، تێچووی کڕینی قوماش و کەرەستەی خاو کەمدەکاتەوە و دەسەڵاتی دانوستانیان لە بازاڕدا زیاد دەکات.
٤. بەستنەوە بە بازاڕی دیجیتاڵی و فرۆشتنی ئۆنلاین
لە ساڵی 2026دا بەرهەمی ژنانی کوردستان تەنها لە گوندەکاندا نافرۆشرێت، بەڵکو لە ڕێگەی ئینستاگرام، ماڵپەڕە بازرگانییەکان و بازاڕەکانی هەولێر و سلێمانی و تاران بە ئاسانی ساغ دەکرێتەوە.
مۆدێلی بەردەوامیی کارگەکانی وەقف بۆ ژنان
بۆ ئەوەی پڕۆژەکانی کارسازی تووشی ڕاوەستان نەبن، پێویستە ئەم زنجیرە بەهایە لەبەرچاو بگیرێت:
- قۆناغی یەکەم (دەستپێک): کڕینی ئامێرەکان لە ڕێگەی داهاتی وەقف یان خێرخوازان بەبێ بارگرانی دارایی لەسەر ژنان.
- قۆناغی دووەم (ڕاهێنان): پێدانی ڕاهێنانی دیزاینی مۆدێرن و بەرگدروونی بە پێوانە نێودەوڵەتییەکان.
- قۆناغی سێیەم (زنجیرەی دابینکردن): گەیاندنی قوماش و پێداویستییەکان بە نرخی کارگە بۆ کارگەکە.
- قۆناغی چوارەم (بازاڕگەری): گرێبەست لەگەڵ مۆڵ و فرۆشگاکانی پۆشاک بۆ دابینکردنی بەرهەم بە شێوەی عمولە یان نەختینە.
بەراوردی کاریگەریی وەقفی نەریتی بەرامبەر وەقفی کارسازی
| تایبەتمەندی | شێوازی یارمەتیی ڕاستەوخۆ (کۆن) | شێوازی وەقفی کارسازی و تواناسازی (2026) |
|---|---|---|
| جۆری هاوکاری | پێدانی بڕە پارەیەکی کاش بۆ کڕینی خۆراک | کڕینی ئامێری کار و ڕاهێنانی پیشەیی |
| ماوەی سوودمەندبوون | کورتخایەن (پارەکە دوای چەند ڕۆژێک تەواو دەبێت) | هەمیشەیی (خێزانەکە دەبێتە خاوەن داهاتی مانگانە) |
| پێگەی کۆمەڵایەتی | مانەوە لە دۆخی چاوەڕوانی بۆ یارمەتی | شانازی، بەرهەمهێنەربوون و سەربەخۆیی ئابووری |
| کاریگەری لەسەر گوند | کۆچکردن بەرەو شارەکان بەهۆی بێکاری | گەشەی ئابووریی ناوخۆیی و ڕێگری لە کۆچکردن |